آشنايي با شهرستان مرزي بندر آستارا
شهرستان مرزي بندر آستارا با مساحت 344 كيلومتر مربع در شمال غربي استان گيلان واقع شده است . در غرب اين شهرستان كوه هاي پوشيده از جنگل تالش و در شرق سواحل درياي خزر قراردارد .
در شمال اين شهرستان رودخانه آستارا يا آستارا چاي قرار دارد كه خط مرزي ايران و جمهوري آذربايجان است و آستارا را به دو بخش آستاراي ايران و آستاراي آذربايجان تقسيم مي كند . اين شهرستان داراي يك بخش مرزي ، سه دهستان ( لوندويل ، ويرموني و حيران ) و 64 آبادي مي باشد .
آب و هواي اين شهرستان معتدل و مرطوب ، داراي باران هاي پائيزه و بهاره بين 1200 تا 1400 ميلي متر و دماي متعادل با خاك هاي حاصل خيز و رسوبي جهت كشاورزي ، پوشش جنگلي از خصوصيات عمده اين شهرستان به شمار مي رود .
طبق آمار ( مركز آمار ايران ) در سال جمعيت شهرستان آستارا نفر نفر بوده است و در حدود 98 % جمعيت اين شهرستان از نعمت با سوادي برخوردار مي باشند و داراي مؤسسات آموزش عالي چون دانشگاه آزاد اسلامي ، دانشگاه پيام نور مي باشد .
به لحاظ تاريخي قديمي ترين مورخي كه از آستارا نام برده است سيد ظهر الدين مرعشي است . وي در كتاب گلستان و ديلمستان سه بار اين محل را به نام «آستارا » و يك بار به نام « استاره » آورده است .بيشتر مؤلفان بعدي مانند علي بن شمس الدين حاجي حسين لاهيجاني و عبد المفتاح فومني و مير خواند همه اين شهر را به صورت آستارا آورده اند . دايره المعارف بزرگ اسلامي از اماكن تاريخي آستارا چنين ياد مي كند :
1 ) قلعه شيندان كه تاريخ بناي آن احتمالاََ به قبل از اسلام مربوط مي شود .
2 ) قبرستان قديمي ( ونه بين ) بالاي دهكده حيران .
3 ) قبرستان قديمي دهكده گنج كشي از آبادي هاي نزديك حيران .
4 ) بقعه شيخ تاج الدين محمود خيوي در لمير محله آستارا كه بر روي سنگ قبر آن تاريخ 732 ق حك شده است .
5 ) بقعه سيد ابراهيم و سيد قاسم پسران امام موسي كاظم ( ع ) در دهكده كانرود .
و نيز قديمي ترين مآخذي كه در آن از آستارا يادي به ميان آمده حدود العالم ( تاليف 372 ه . ق ، 982 ميلادي ) است . در اين كتاب آستارا به شكل « استراب » ضبط گشته و جزو ناحيه گيلان نوشته شده است .
فعاليت اقتصادي آستارا در زمينه كشاورزي ، برنج كاري و صيفي كاري است و دامداري نيز رواج دارد . از جنگل زغال توليد مي كنند ، صيد ماهي از طرف شيلات و صيادان آزاد يكي از منابع عمده درآمد شهر است . تاسيس كارخانجات صدف كوبي و صادرات آن رو به توسعه مي باشد . در كنار اين فعاليت هاي اقتصادي ، وجود يك كارخانه صنعتي توليد كننده ماشين آلات قسمتي ديگر از جريان اقتصادي شهر را بر عهده دارد . ضمن اين كه كارخانجات متعدد برنج كوبي نيز در كنار ساير جنبه هاي اقتصادي تاثير خود را بر درآمد سرانه اهالي مردم شهر نمود كافي را دارد .
آستارا در محل تقاطع سه راه خشكي اصلي بازرگاني واقع شده و مبادلات تجاري بين بازار باكو و روسيه ، بازار اردبيل و آذربايجان ، بازار رشت و ايران از اين طريق انجام مي گيرد و از نخستين شهر هاي ايران است كه اداره گمرك در آنجا تشكيل شده و در ابتدا گمرك درجه يك شناخته مي شد و هم اكنون نيز گمرك فعالي است و يكي از منابع عمده درآمد مي باشد و اخيراََ هم زمان با رونق تجارت ، بين دو سوي مرز ، اشتغال جديد ، درآمد روز افزوني را براي اهالي ايجاد كرده است .